เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2569 ที่ผ่านมา โครงการเสริมสร้างความร่วมมือเพื่อยกระดับการรู้เท่าทันสื่อ เฝ้าระวังสื่อ และสร้างสรรค์สื่อของประชาชนจังหวัดภาคใต้ตอนล่าง หรือ “คนใต้เท่าทันสื่อ” โดยคณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ได้จัดการประชุมเครือข่ายตรวจสอบข้อมูลภาคใต้ผ่านระบบออนไลน์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออัปเดตสถานการณ์และแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับข่าวปลอมและข้อมูลเท็จในพื้นที่
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภีรกาญจน์ ไค่นุ่นนา หัวหน้าโครงการฯ กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้ถือเป็นการพูดคุยครั้งแรกของเครือข่ายฯ หลังจากได้ร่วมลงนามความร่วมมือ (MOU) ในการทำงานและแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารระหว่างกันเมื่อปลายปี 2568 ที่ผ่านมา โดยการหารือครั้งนี้มุ่งเน้นการแลกเปลี่ยนข้อมูลในแต่ละพื้นที่ โดยเฉพาะในช่วงบรรยากาศการแข่งขันหาเสียงของนักการเมือง ก่อนที่จะมีการเลือกตั้งในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้ ซึ่งเป็นช่วงที่ข้อมูลบิดเบือนมักถูกใช้เป็นกลยุทธ์ในการหาเสียงเพื่อสร้างคะแนนนิยมให้แก่ตนเอง พร้อมกับทำลายความน่าเชื่อถือหรือสร้างความเกลียดชังให้แก่ฝ่ายตรงข้าม
ด้านตัวแทนสื่อมวลชนที่เข้าร่วมประชุมสะท้อนมุมมองว่า การแข่งขันทางการเมืองครั้งนี้มีความดุเดือดค่อนข้างมาก ซึ่งส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของสื่อมวลชนด้วยเช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น การถ่ายภาพคู่กับนักการเมืองของสื่อมวลชน ซึ่งในภาวะปกติอาจไม่เป็นประเด็นให้วิพากษ์วิจารณ์มากนัก แต่ในสถานการณ์เช่นนี้อาจถูกนำไปสร้างข่าวลือว่าสื่อมวลชนสำนักนั้นให้การสนับสนุนนักการเมืองคนดังกล่าว ซึ่งทำให้สื่อมวลชนท้องถิ่นจำเป็นต้องระมัดระวังตัวในการทำงานมากขึ้น โดยเฉพาะการถ่ายภาพกับกลุ่มการเมืองต่าง ๆ ส่วนในครอบครัวเองบรรยากาศก็ไม่ดีเท่าไหร่ถ้าพูดถึงเรื่องการเมือง
“เรื่องการซื้อสิทธิ์ขายเสียงเป็นข่าวลือมาตั้งแต่การเลือกตั้งท้องถิ่นแล้ว เราไม่สามารถไปจับผิดแบบคาหนังคาเขาได้ ก็ต้องปล่อยให้เป็นหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการ ส่วนเราในฐานะสื่อก็ต้องนำเสนอข่าวตามข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น” ตัวแทนสื่อมวลชนกล่าว
นอกจากประเด็นการเมืองแล้ว ที่ประชุมยังพบประเด็นปัญหาการสร้างข้อมูลหลอกลวงในพื้นที่ที่ยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลวิธีของมิจฉาชีพในการหลอกให้โอนเงิน การหลอกกู้เงินออนไลน์ การหลอกให้กดลิงก์ หรือหลอกให้เพิ่มเพื่อนในไลน์ (Add Line) เป็นต้น และยังมีการตั้งข้อสังเกตว่า การตรวจสอบข้อมูลในกลุ่มสื่อสังคมออนไลน์ทำได้ยากลำบาก เนื่องจากกระแสข้อมูลข่าวสารไหลเวียนรวดเร็ว ในขณะที่กระบวนการตรวจสอบยังไม่แล้วเสร็จ ข้อมูลใหม่ ๆ ก็ไหลเข้ามาแทนที่ ทำให้ผู้คนหันไปสนใจเรื่องอื่นแทน ส่งผลให้การส่งข้อมูลที่ถูกต้อง (Fact-check) กลับเข้าไปยังกลุ่มเป้าหมายไม่ได้รับความสนใจ หรือเข้าไม่ถึงกลุ่มคนที่เชื่อข้อมูลเท็จไปแล้ว
