26 มกราคม 2568 ที่ผ่านมา โครงการปอเนาะรู้เท่าทันสื่อ (Pondok Digital Media Literacy) นำโดย อาจารย์อรชา รักดี จากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จัดประชุมกลุ่มย่อยกับเจ้าของโรงเรียนปอเนาะและครูสอนศาสนาอิสลาม หรือ บาบอ จำนวน 20 แห่ง ในจังหวัดปัตตานี เพื่อรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการรู้เท่าทันสื่อ ข้อมูลข่าวสาร และเทคโนโลยีการสื่อสารในปัจจุบัน
การประชุมครั้งนี้จัดขึ้นที่ห้องตุรกี คณะรัฐศาสตร์ ม.อ.ปัตตานี มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความคิดเห็นและประสบการณ์ของบาบอในการนำสื่อมาใช้ในการเรียนการสอน รวมถึงปัญหาและอุปสรรคที่พบเจอ
จากการพูดคุยพบว่า บาบอส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับการใช้สื่อในการเรียนการสอน โดยเฉพาะในช่วงการระบาดของโควิด-19 ที่แอปพลิเคชัน Zoom กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการสอนศาสนาทางไกล บาบอ ยอมรับว่า สื่อสังคมออนไลน์ เช่น เฟซบุ๊ก ไลน์ และติ๊กต๊อก ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตของทั้งครูและนักเรียนมากขึ้น ทั้งในแง่ของการติดต่อสื่อสารและการเรียน บาบอบางท่านใช้ประโยชน์สำหรับสื่อการสอนด้วย มีการบันทึกเนื้อหาทางศาสนาที่มีการบรรยายเป็นวิดีโอเก็บไว้สำหรับใช้เป็นสื่อการสอน ขณะที่การเปิดรับสื่อโทรทัศน์ในโรงเรียนปอเนาะนั้นมีค่อนข้างน้อย เนื่องจากเดิมก็ไม่ได้เปิดรับสื่อโทรทัศน์อยู่แล้ว เพราะมีภาพและเนื้อหาที่ไม่สอดคล้องกับหลักศาสนา
สำหรับปัญหาจากการใช้สื่อในปัจจุบัน พบว่า มีการหลอกลวงจากแก๊งคอลเซ็นเตอร์ที่โทรศัพท์เข้ามาข่มขู่ว่าอนุญาตให้ผู้อื่นเปิดบัญชีที่ใช้สำหรับการกระทำผิดกฎหมาย การเชิญชวนร่วมลงทุนที่มีการติดต่อจากบุคคลที่ไม่รู้จักในเฟซบุ๊ก โดยการอ้างว่ามีธุรกิจตัวใหม่ที่จะเชิญชวนให้ลงทุนและขายทางออนไลน์ แต่เหยื่อต้องลงทุนมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามขั้นตอนที่เขากำหนด สุดท้ายเสียเงินหลายหมื่นบาท การหลอกร่วมลงทุนแชร์ลูกโซ่ที่ให้หาสมาชิกที่อ้างว่าจะได้เงินตอบแทนสูง มีการหลอกลวงจากการซื้อขายออนไลน์ การโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพที่แม้ว่าจะดูรีวิวแล้วก็ยังไม่มั่นใจในสรรพคุณที่โฆษณา การหลอกให้สมัครสมาชิกและขอข้อมูลส่วนบุคคล เป็นต้น
ส่วนข้อเสนอสำหรับการจัดทำสื่อในหลักสูตรปอเนาะรู้เท่าทันสื่อนั้น บาบอให้ข้อคิดเห็นที่เป็นประโยชน์แก่คณะทำงาน เช่น การใช้ภาพในสื่อการเรียนการสอนในหลักสูตรที่จะต้องระมัดระวังเกี่ยวกับการใช้ภาพที่นำเสนอส่วนที่ปกปิดร่างกายไม่ว่าจะเป็นการบุคคลหรือการ์ตูนก็ตาม การใช้ดนตรีที่เหมาะสม เป็นต้น รวมถึงเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบข่าวปลอม การซื้อขายออนไลน์อย่างปลอดภัย
ทั้งนี้ โครงการปอเนาะรู้เท่าทันสื่อ เป็นโครงการที่ได้รับทุนสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ประจำปี 2567
