เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ทีมวิทยากรกระบวนการแกนนำวัยเก๋าเท่าทันสื่อ ต.ยะหา อ.ยะหา จ.ยะลา นำโดยนางสาวชลิดา สำลี และทีมวิทยากรกระบวนการวัยเก๋าเท่าทันสื่อ จัดกิจกรรม “วัยเก๋าเท่าทันสื่อดิจิทัล รู้ทันกลลวงมิจฉาชีพ ตรวจสอบร้านค้าออนไลน์ปลอม” ณ ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านนาโต ต.ยะหา มีผู้เข้าร่วม จำนวน 40 คน มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างการตระหนักรู้เกี่ยวกับการเลือกซื้อและตรวจสอบร้านค้าปลอมทางออนไลน์
กิจกรรมเริ่มต้นด้วยการเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมมีส่วนร่วมสนุกผ่านการตอบคำถามจำลองเกี่ยวกับ “วิธีจับผิดร้านค้าออนไลน์” ก่อนจะมีการให้ความรู้เกี่ยวกับการสังเกตฉลากและบรรจุภัณฑ์ว่าเป็นของแท้หรือปลอม เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันในการเลือกซื้อสินค้าได้อย่างปลอดภัย
พ.ต.ต.มะรอพี สาและ สารวัตรปราบปรามสถานีตำรวจภูธรยะหา เปิดเผยถึงอุปสรรคสำคัญในการกวาดล้างมิจฉาชีพในปัจจุบันว่า เจ้าหน้าที่ตำรวจติดตามจับกุมตัวคนร้ายได้ยาก เนื่องจากกลุ่มมิจฉาชีพมีการใช้ “บัญชีม้า” โอนเงินต่อกันเป็นทอด ๆ ส่งผลให้เส้นทางการเงินมีความซับซ้อนอย่างมาก การตรวจสอบของเจ้าหน้าที่จึงต้องผ่านหลายขั้นตอนและใช้ระยะเวลานานในการแกะรอย โดยปัจจัยหลักที่ทำให้ประชาชนยังคงหลงเชื่อกลโกงและตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพ คือ
- หลงกลโปรโมชันล่อใจ มิจฉาชีพมักสร้างร้านค้าปลอมขึ้นมา แล้วนำภาพสินค้าแบรนด์เนมหรือของแท้มาแอบอ้าง จากนั้นจึงตั้งราคาให้ถูกกว่าท้องตลาดมาก ๆ หรือจัดโปรโมชัน “ลดกระหน่ำ/ล้างสต๊อก” เพื่อดึงดูดความสนใจ ทำให้เหยื่อรีบตัดสินใจโอนเงินเพราะกลัวจะพลาดโอกาส โดยไม่ได้เฉลียวใจว่าเป็นราคาที่เป็นไปไม่ได้ในความเป็นจริง
- ความรู้ไม่เท่าทันและขาดความระมัดระวัง ผู้ซื้อหลายคนเห็นเพจยิงโฆษณา (Ads) มีคนกดไลก์เยอะ หรือมีคอมเมนต์ชมสินค้า ก็ปักใจเชื่อทันที โดยไม่ได้ตรวจสอบลึก ๆ ว่าเป็นเพจที่เพิ่งสร้างขึ้นมาใหม่ มีการเปลี่ยนชื่อเพจบ่อย หรือคอมเมนต์เหล่านั้นเป็นหน้าม้า (อวตาร) หรือไม่ การขาดการตรวจสอบจุดนี้ จึงทำให้ตกเป็นเหยื่อของร้านค้าที่เปิดมาเพื่อโกงโดยเฉพาะ
นอกจากนี้ พ.ต.ต.มะรอพี ยังให้สูตร 2 เอ๊ะ เพื่อเป็นคาถาป้องกันตนเองในการซื้อสินค้าออนไลน์ เพื่อตรวจสอบให้ชัวร์ก่อนจ่ายเงินซื้อสินค้าทางออนไลน์ ได้แก่
เอ๊ะที่ 1 เอ๊ะราคา ราคาถูกผิดปกติหรือไม่ หากสินค้าแบรนด์เนมหรือของราคาแพง แต่นำมาเซลส์ลดราคาจนน่าใจหาย ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่าอาจเป็นเพจปลอมหรือสินค้าปลอม
เอ๊ะที่ 2 – เอ๊ะคุณภาพ รีวิวเป็นอย่างไร? รูปภาพสินค้าตรงปกไหม? ควรตรวจสอบความน่าเชื่อถือของร้านค้า ประวัติการโกง และอ่านรีวิวจากผู้ซื้อจริงอย่างละเอียด
ข้อแนะนำขั้นเด็ดขาด คือ หากจำเป็นต้องสั่งสินค้าออนไลน์ แนะนำให้เลือกช่องทาง “ชำระเงินปลายทาง” เป็นหลัก และเมื่อสินค้ามาส่ง ให้แจ้งกับบุรุษไปรษณีย์หรือพนักงานขนส่งว่า “ขอเปิดเช็กพัสดุก่อนชำระเงิน” ไม่ควรจ่ายเงินเด็ดขาดหากยังไม่เห็นตัวสินค้าจริงข้างใน เพื่อป้องกันปัญหาได้สินค้าไม่ตรงปก หรือได้กล่องเปล่าจากมิจฉาชีพ
นายฮิลมี ดาโอ๊ะ ตัวแทนจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยะหา เน้นย้ำถึงเทคนิคการอ่านฉลากสินค้าอย่างรู้เท่าทัน ซึ่งควรตรวจสอบดังนี้
- เช็คเครื่องหมาย อย. และเลขทะเบียน นำตัวเลขไปสืบค้นในระบบของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อเช็คดูว่าเป็นของจริง ไม่ได้สวมเลขปลอม
- ตรวจสอบส่วนผสมและวันหมดอายุ เพื่อเลี่ยงสารเคมีอันตรายหรือสารสเตียรอยด์ที่แอบแฝง
- จับผิดโฆษณาอวดอ้างเกินจริง เช่น อ้างว่ารักษาได้ทุกโรค หรือ เห็นผลทันตาในไม่กี่วัน ซึ่งเข้าข่ายโฆษณาหลอกลวง
นายฮิลมี ยังเตือนภัยแก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมว่า “ไม่ควรซื้อยาอาหารเสริม หรือผลิตภัณฑ์สุขภาพจากบุคคลทั่วไปที่เดินขายตามบ้าน” เนื่องจากผู้ขายเหล่านี้มักไม่มีใบอนุญาตจำหน่ายสินค้า ตัวสินค้าอาจไม่ได้มาตรฐาน ตกเกรด หรือปนเปื้อนสารอันตราย ซึ่งส่งผลเสียร้ายแรงต่อสุขภาพ จึงขอให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกคนเลือกซื้อจากร้านยาหรือร้านค้าที่น่าเชื่อถือเท่านั้น
