เมื่อวันจันทร์ที่ 16 มิถุนายน 2568 ที่ผ่านมา นำโดยนางสาวชลิดา สำสี ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 7 ต.ยะหา อ.ยะหา จ.ยะลา และทีมวิทยากรกระบวนการด้านการรู้เท่าทันสื่อในพื้นที่ร่วมกันจัดกิจกรรมในหัวข้อ “สูงวัย ปัญญาไว รู้เท่าทันสื่อ” ณ ศูนย์ประสานงานหมู่บ้าน หมู่ที่ 7 บ้านบาโด ต.ยะหา อ.ยะหา จ.ยะลา
นางสาวชลิดา ซึ่งทำหน้าที่เป็นวิทยากรกระบวนการในการอบรมครั้งนี้ กล่าวว่า พื้นที่ยะหาเผชิญกับปัญหามิจฉาชีพหลายรูปแบบ ทั้งแชร์ลูกโซ่ พนันออนไลน์ ไปจนถึงการขายยาสมุนไพรที่ไม่มีสรรพคุณตามโฆษณาไว้ โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุที่ไม่คุ้นชินกับเทคโนโลยี เรายังพบว่าผู้สูงอายุจำนวนมากไม่ค่อยใช้โทรศัพท์มือถือ รูปแบบการโดนหลอกก็จะเป็นลักษณะมาเร่ขายถึงหน้าบ้าน เราเลยนำเคสจริงเหล่านี้มาใช้เป็นบทเรียนให้เขาเห็นภาพชัดเจนถึงรูปแบบการหลอกลวงที่หลากหลายที่ต้องระวัง
ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 7 ต.ยะหา กล่าวว่า ก่อนการจัดกิจกรรม ได้เตรียมเนื้อหาเกี่ยวกับกลลวงของมิจฉาชีพ พร้อมเชิญวิทยากรจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมาช่วยอธิบายเรื่องการใช้ยาอย่างถูกวิธี เพราะพบว่าชาวบ้านจำนวนไม่น้อยเคยถูกหลอกให้ซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพราคาสูงแต่ไม่มีคุณภาพ
“เราสังเกตว่าช่วงที่ผ่านมาคนในชุมชนโดนหลอกเยอะ เลยต้องให้ความรู้เพื่อให้ทุกคนมีสติ และตั้งคำถามกับสิ่งที่ได้รับมา”
ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 7 ต.ยะหา กล่าว
ด้านนางเจะรอเมาะ หะยีอุเซ็ง ผู้เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้เล่าถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับตนเองว่า คนในครอบครัวเคยใช้เบอร์โทรศัพท์โทรไปสั่งสินค้าในแอปติ๊กต๊อกโดยไม่บอก เมื่อมีของมาส่งก็จ่ายเงินโดยไม่รู้ว่ามีอะไรอยู่ในกล่อง แต่เมื่อแกะออกมาก็เป็นทิชชู่เปียกสองกล่อง เสียเงินไปกว่า 400 บาท นอกจากนี้ยังมีมิจฉาชีพมาขายยาตามหมู่บ้าน พอกินไปก็ไม่หาย คนในชุมชนหลายคนก็โดนเหมือนกัน
นางเจะรอเมาะ กล่าวว่า หลังจากได้รับความรู้ในวันนี้ ก็จะระมัดระวังมากขึ้น และจะไม่ซื้อยาสมุนไพรจากร้านหรือผู้ขายที่ไม่น่าเชื่อถือ แต่จะไปติดต่อจากโรงพยาบาลเท่านั้น
นางอับปือเสาะ ทากือเน ผู้เข้าร่วมกิจกรรม กล่าวเช่นกันว่า เคยได้รับบทเรียนราคาแพงจากแชร์ลูกโซ่ เคยลงทุนกว่า 30,000 บาทโดยหวังว่าจะได้ผลตอบแทนเร็วและสูง ตอนแรกได้เงินมาสามครั้ง แล้วเขาก็หายไปเลย คนที่ชวนเราก็เป็นคนในหมู่บ้านที่รู้จักกันด้วย
“วันนี้ได้เรียนรู้ว่า ต้องระวังและตั้งสติ ก่อนจะเชื่อใครหรือทำอะไรที่เกี่ยวกับเงินทอง”
นางอับปือเสาะกล่าว
โครงการครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งความพยายามในการสร้างภูมิคุ้มกันให้กับคนชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางอย่างผู้สูงอายุผ่านการสื่อสารเชิงรุกและการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม โดยทีมวิทยากรกระบวนการดังกล่าวผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการ “Training of Trainer for Elderly MIDL” เมื่อเดือนพฤษภาคม 2568 ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นกิจกรรมที่มุ่งหวังให้ผู้ผ่านการอบรมได้นำความรู้และทักษะเกี่ยวกับการรู้เท่าทันสื่อ ข้อมูลข่าวสาร และดิจิทัลไปจัดกระบวนการเรียนรู้ในพื้นที่ของตนเองต่อไปนี้ โดยมีวิทยากรกระบวนการครอบคลุมพื้นที่ 5 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง จำนวน 30 คน ดำเนินการโดยโครงการการเสริมสร้างความร่วมมือเพื่อยกระดับการรู้เท่าทันสื่อ เฝ้าระวังสื่อ และสร้างสรรค์สื่อของประชาชนจังหวัดภาคใต้ตอนล่าง (คนใต้เท่าทันสื่อ) คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์
